Πραγματοποιήθηκε το πρώτο φόρουμ διαλόγου για την εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης απορριμμάτων, με τίτλο «Πληρώνω Οσο Πετάω» (ΠΟΠ) στην Ελλάδα, με πρωτοβουλία της «Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης» και θέμα την ισόνομη κατανομή χρέωσης των δημοτικών τελών, στα κεντρικά γραφεία της Eurobank στην Αθήνα, 21/12.

Στο φόρουμ ήταν προσκεκλημένοι και συμμετείχαν εκπρόσωποι από  συναρμόδια υπουργεία ΥΠΕΚΑ, Υπ.Εσ., Δικαιοσύνης, ΜΚΟ, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ΣΣΕΔ, και άλλοι φορείς.

Παρουσιάστηκαν αναλυτικές εισηγήσεις για τα θέματα:

– Παρουσίαση των συστημάτων ΠΟΠ,

– Οικονομικά Δεδομένα των συστημάτων

– παρουσίαση του προγράμματος LIFE + με αντικείμενο την εφαρμογή των συστημάτων ΠΟΠ στην Ελλάδα, Κύπρο και Εσθονία.

Στο Πρόγραμμα LIFE Environment, με τίτλο «Η Aνάπτυξη Συστήματος Πληρώνω Όσο Πετάω στην Ελλάδα, Εσθονία και Κύπρο» επιχειρείται η διερεύνηση και πιλοτική εφαρμογή συστημάτων ΠΟΠ για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Παράλληλα, με τη συνεργασία της Εσθονίας και της Κύπρου θα μπορέσει να εξεταστεί η δυνατότητα εφαρμογής του ΠΟΠ και υπό διαφορετικές συνθήκες.

diaxeirisi-aporrimatonΠρόκειται για ένα πρόγραμμα τριάντα μηνών που υλοποιείται από έξι φορείς από τέσσερα κράτη – μέλη της Ε.Ε. με κύριο ανάδοχο το Δήμο της Ελευσίνας και εταίρους από την Ελλάδα, την Εσθονία, την Κύπρο και τη Γερμανία.

 

Ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 1.357.953€ και θα χρηματοδοτηθεί κατά 48,5% από την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά 16,5% από τον ανάδοχο και κατά 35% από τις κυβερνήσεις των συμμετεχουσών χωρών.

Έγινε σαφές από όλους ότι τα συστήματα ΠΟΠ αποτελούν πολύ σημαντικό παράγοντα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της ανακύκλωσης και της εναλλακτικής διαχείρισης των αποβλήτων στη χώρα μας.

Εγινε μία αρχή, όπως είπε ο πρόεδρος της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης Φίλιππος Κυρκίτσος. Θα ακολουθήσουν άλλες πέντε αντίστοιχες ημερίδες, όπου πρόκειται να τεθούν και να αντιμετωπιστούν όλα τα θέματα της εφαρμογής των συστημάτων ΠΟΠ στη χώρα μας.

 

Η διαχείριση των δημοτικών αποβλήτων απαιτεί μια σειρά από διαδικασίες. Η εκάστοτε τοπική αρχή φροντίζει για την τοποθέτηση και συντήρηση των κάδων απορριμμάτων, τη συλλογή των απορριμμάτων με ειδικά οχήματα και τη μεταφορά τους σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας ή/και απόθεσης (π.χ. Κέντρα Ανακύκλωσης ή ΧΥΤΑ).

 

Οι συνεχώς αυξανόμενες ποσότητες αποβλήτων συνεπάγονται και αυξημένο κόστος διαχείρισής τους. Το κόστος αυτό το επωμίζεται, σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», αρχικά η τοπική αρχή και σε τελική ανάλυση το απλό νοικοκυριό που παράγει τα απόβλητα. Τα συστήματα «Πληρώνω Όσο Πετάω» (ΠΟΠ) προτείνουν μια διαφορετική μέθοδο, βασισμένη στην αρχή αυτή αλλά και την αρχή της ανταποδοτικότητας. Ο κάθε ένας από εμάς δηλαδή, πληρώνει ανάλογα με τα απόβλητα που παράγει.

 

Διαχείριση με μικρότερο κόστος

 

Η Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης (ΟΕΑ), η Greenpeace, το WWF Ελλάς και το Δίκτυο Μεσόγειος SOS, λαμβάνοντας υπόψη τη διεθνή εμπειρία, τις τάσεις που διαμορφώνονται, αξιολογώντας και συνεκτιμώντας όλες τις υπάρχουσες σήμερα τεχνολογίες διαχείρισης απορριμμάτων, προτείνουν ένα Στρατηγικό Μοντέλο, που αποτελείται από ένα ενιαίο σύνολο 10 ιεραρχημένων στρατηγικών επιλογών, που εκτιμάται ότι θα μας οδηγήσουν μεσοπρόθεσμα στη λύση του προβλήματος της διαχείρισης των απορριμμάτων με το μικρότερο δυνατό κόστος, προσαρμόζοντας τις βέλτιστες διεθνείς περιβαλλοντικές πρακτικές στα ελληνικά δεδομένα και ανάγκες.

 

Οι 10 προτάσεις εν περιλήψει

 

1. Πρόληψη – Ιδέες για μηδενικά σκουπίδια. Όλοι οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να βρούμε λύσεις για να μην παράγουμε απορρίμματα. Υπάρχει τεράστια εμπειρία στην Ε.Ε. και πρέπει να ξεκινήσουν οι διαδικασίες και διαβουλεύσεις με όλους τους εμπλεκόμενους και ενδιαφερόμενους φορείς ώστε να υιοθετηθούν και εφαρμοσθούν θεσμικά μέτρα και δράσεις για την δραστική πρόληψη και μείωση των παραγόμενων απορριμμάτων, τόσο σε επίπεδο ΟΤΑ, όσο και σε επίπεδο επιχειρήσεων, μεγάλων παραγωγών και νοικοκυριών

 

2. Επαναχρησιμοποίηση – Η επαναχρησιμοποίηση δεν αφορά μόνο τις συσκευασίες αναψυκτικών, νερού και μπύρας, αλλά επεκτείνεται και σε πολλά άλλα τυποποιημένα προϊόντα. Η επαναχρησιμοποίηση προϋποθέτει την ανάληψη πρωτοβουλιών από την πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση και τον ιδιωτικό τομέα για τη δημιουργία υποδομών και επιχειρηματικότητας σχετικά με τη διαχείριση και επαναχρησιμοποίηση ηλεκτρικών συσκευών, παλαιών επίπλων, ρουχισμού και άλλων προϊόντων, που σήμερα καταλήγουν στα απορρίμματα.

 

3. Οικιακή κομποστοποίηση – Τα οικιακά οργανικά αποτελούν το 35%-50% των απορριμμάτων μας και μπορούν εύκολα και οικονομικά να κομποστοποιηθούν στις κατοικίες μας. Τα περισσότερα από τα νοικοκυριά της χώρας μπορούν με ένα ειδικό κάδο να παράγουν κομπόστ (λίπασμα) από τα οικιακά οργανικά τους, που θα αξιοποιούν στον κήπο ή σε φυτά του μπαλκονιού τους, μειώνοντας αντίστοιχα τα παραγόμενα απορρίμματα. Εάν η πολιτεία θεσπίσει την τοποθέτηση κάδων οικιακής κομποστοποίησης στα κτίρια και ξεκινήσει την υλοποίηση μαζί με τους ΟΤΑ κάποιων μεγάλης κλίμακας προγραμμάτων οικιακής και δημοτικής κομποστοποίησης, θα έδινε ουσιαστική ώθηση στο μέτρο.

 

4. Διαλογή στην πηγή των απορριμμάτων με 4 κάδους – Παράλληλα με την οικιακή κομποστοποίηση, μπορεί να υιοθετηθεί άμεσα από την πολιτεία και τους ΟΤΑ το μοντέλο με 4 κάδους (αντί του ενός, των δύο ή των τριών, που εφαρμόζεται σήμερα) για τη συλλογή των απορριμμάτων και υπολοίπων υλικών

 

5. Ελαχιστοποίηση υπολειμμάτων – Εφόσον εφαρμοσθεί το μοντέλο των 4 κάδων, η διαλογή των υλικών στα ΚΔΑΥ θα μπορεί να λειτουργεί πολύ ικανοποιητικότερα σε σχέση με σήμερα, διότι θα οδηγείται για διαλογή το 20-25% των σημερινών ποσοτήτων.

 

6. Βελτιστοποίηση της υπάρχουσας εναλλακτικής διαχείρισης και επέκτασή της και σε άλλα υλικά – Αρκετά από τα σημερινά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης (π.χ. για συσκευασίες, ηλεκτρικές συσκευές, ελαστικά) χρήζουν σημαντικών αλλαγών ώστε να βελτιστοποιηθούν τα αποτελέσματα ανάκτησης ανακύκλωσης και να επιτευχθούν οι στόχοι της Ε.Ε.

 

7. Δημιουργία διαδημοτικών Κέντρων Ανακύκλωσης σε όλη την Ελλάδα – Τα Κέντρα Ανακύκλωσης (ΚΑ) μπορούν να αποτελέσουν βασικό άξονα για την εναλλακτική διαχείριση των αστικών αποβλήτων. Αποτελούν ένα χώρο προσωρινής αποθήκευσης και ταξινόμησης όλων των υλικών μέχρι τη μεταφορά τους για τελική διαχείριση ή ανακύκλωση. Κάθε Κέντρο Ανακύκλωσης μπορεί να έχει έκταση 1-2 στρέμματα, να βρίσκεται μέσα ή πολύ κοντά στον αστικό χώρο και να διαθέτει αποθηκευτικούς χώρους.

 

8. Αποφυγή της θερμικής επεξεργασίας – Με τα σημερινά δεδομένα οι τεχνολογίες θερμικής επεξεργασίας (καύση, πυρόλυση, αεριοποίηση) ως μέθοδοι τελικής διάθεσης των απορριμμάτων είναι ασύμφορες για τη χώρα μας και θα πρέπει να μην επιλεγούν

 

9. Δημιουργία μονάδων κομποστοποίησης – Η κομποστοποίηση θα πρέπει να αποτελέσει την κύρια επιλογή της πολιτείας για τη διαχείριση των υλικών του 3ου κάδου (οικιακά οργανικά) και των «πράσινων» υλικών των ΟΤΑ (κλαδέματα), αξιοποιώντας τους σταθμούς μεταφόρτωσης σε κάθε περιφέρεια για τη μεταφορά των οργανικών. Έτσι, στους περιφερειακούς σχεδιασμούς θα πρέπει να διερευνηθεί και επιλεγεί η δυνατότητα της δημιουργίας μικρού, μεσαίου ή μεγάλου μεγέθους μονάδων κομποστοποίησης με ευθύνη των ΟΤΑ, των νομαρχιών και της περιφέρειας.

 

10. Επένδυση στην ευαισθητοποίηση και ενημέρωση – Για να επιτευχθούν τα παραπάνω απαιτείται συστηματική ευαισθητοποίηση, ενημέρωση και ενεργοποίηση των πολιτών και για το λόγο αυτό θα πρέπει να οργανώνονται από τα εθνικά συστήματα ανακύκλωσης, τους ΟΤΑ και την πολιτεία, σε συστηματική ετήσια βάση, ολοκληρωμένα προγράμματα ευαισθητοποίησης – ενημέρωσης και εκπαίδευσης των πολιτών, στα οποία να εμπεριέχονται πολυδιάστατες δράσεις (όπως προβολή με πολλούς τρόπους στα ΜΜΕ, εκδηλώσεις, διαφημιστικά σποτ, έντυπο υλικό) αλλά κυρίως περιβαλλοντική ενημέρωση στα σχολεία και πόρτα–πόρτα ενημέρωση των δημοτών. Αυτά τα προγράμματα ενημέρωσης θα πρέπει να επανέρχονται, όσες φορές χρειάζεται, σε περιοχές και ΟΤΑ που υλοποιήθηκαν στο παρελθόν, για να ενημερώνονται οι νέοι κάτοικοι και να ενθαρρύνουν τους παλαιότερους, ώστε να μην χαλαρώνουν τις προσπάθειές τους. Κάθε πόρος που επενδύεται στην ενημέρωση αποφέρει πολλαπλά κέρδη στο μέλλον από τη σωστή συμπεριφορά των πολιτών.

 

Μετά την εφαρμογή των παραπάνω, τα όποια υπολείμματα μπορούν να οδηγούνται σε ΧΥΤΥ. Εκτιμάται ότι οι ποσότητες των υπολειμμάτων θα πρέπει σταδιακά να μειώνονται, οπότε σε βάθος χρόνου η εξάρτηση των ΟΤΑ από τους ΧΥΤΥ θα είναι μικρή. Π.χ. σε 10-15 έτη μπορεί να καταλήγει σε ΧΥΤΥ μόνο το 10-15% των σημερινών απορριμμάτων.

 

Αναλογική χρέωση στους ΟΤΑ

Η μείωση των επιβαρύνσεων για τις υπηρεσίες διαχείρισης απορριμμάτων, αποτελεί οικονομικό κίνητρο προς την κατεύθυνση της αύξησης των προσπαθειών ανακύκλωσης. Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής στην Ελλάδα εφαρμοζόμενη συσχέτιση μεταξύ παραγόμενων αποβλήτων και τελών (εκτός ελαχιστότατων εξαιρέσεων). Για παράδειγμα, οι Δήμοι της Αττικής, για την τελική διάθεση, καταβάλλουν το 6% των τακτικών τους εσόδων του προ-προηγουμένου έτους, ανεξαρτήτως ποσότητας αποβλήτων. Εφαρμογή τιμολόγησης βάσει ζυγολογίων θα εισάγει σημαντικά οικονομικά κίνητρα για αύξηση της ανακύκλωσης.

Η συμβολή των ΟΤΑ είναι καθοριστική για την αποτελεσματική  εφαρμογή του Νόμου. Επίσης, με την εφαρμογή των προγραμμάτων διαλογής στην πηγή, δεδομένου ότι ουσιαστικά η συλλογή και μεταφορά των ανακυκλώσιμων υλικών πραγματοποιείται από τους ΟΤΑ, επιβαρύνονται οικονομικά και για τον λόγο αυτό επιδοτούνται, προσωρινώς τουλάχιστον, από τα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης. Προκειμένου να εφαρμοσθεί η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και να δοθούν οικονομικά κίνητρα στους ΟΤΑ για την περαιτέρω προώθηση της ανακύκλωσης – αξιοποίησης των αποβλήτων τους με παράλληλη μείωση των αποβλήτων που οδηγούνται προς διάθεση, καθώς και για τον εξορθολογισμό της διαδικασίας αποκομιδής των απορριμμάτων, η χρέωση τους   σε ότι αφορά το κόστος τελικής διάθεσης (π.χ. υγειονομική ταφή), πρέπει να είναι ανάλογη της ποσότητας των αποβλήτων που οδηγούνται προς διάθεση, δηλαδή σε €/τόνο απορριμμάτων.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος ήδη προχώρησε σε σχέδιο τροποποιήσεων του Ν.2939/2001 και το έθεσε σε δημόσια διαβούλευση.

 

loyloydia-mpoykalia

 

Τίποτα δεν πάει χαμένο

Τα άνθη που βλέπετε αριστερά, αν τα παρατηρήσετε λίγο καλύτερα θα δείτε ότι είναι φτιαγμένα από πλαστικά μπουκάλια και καλαμάκια!!

Με φαντασία και μεράκι, χρησιμοποιώντας φαινομενικά άχρηστα αντικείμενα, κάνουμε ένα είδος ανακύκλωσης μόνοι μας και ...τίποτα δεν πάει χαμένο.

Αφήστε σχόλιο...

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 225 επισκέπτες και κανένα μέλος