«Τίποτα πιο δραστικό, για να εισαγάγω τα ήθη ενός ξένου λαού, από το να επισημοποιήσω τη γλώσσα του»!

Μέγας Ναπολέων1

 

«Θα σας...». «Διαγράφονται τρεις λέξεις»! «;Διαγράφονται», αλλά μένουν. Γνωστός νομικίστικος τρόπος, για να πεις κάτι που δεν πρέπει να πεις!...

Αυτό μου θύμισαν οι... διευκρινίσεις Ζάεφ για τις δηλώσεις του περί «μακεδονικής γλώσσας που θα διδάσκεται στην Ελλάδα»! Αυτά, κι ακόμα πληρέστερα, τα παρακάτω έλεγε ο “διαλακτικός” πρωθυπουργός της FYROΜ στη Βουλή των Σκοπίων, απαντώντας στους βουλευτές της αντιπολίτευσης: «Μιλάτε για τους Μακεδόνες στην Ελλάδα με τόσο πάθος, κι αυτό είναι θαυμάσιο! (θέτει έμμεσα ο ...πονηρούλης θέμα “μακεδονικής” μειονότητας στην Ελλάδα) και συνεχίζει: «...Ας αναρωτηθούμε τι κάναμε γιαυτούς, εδώ και 27 χρόνια. (...) Η επίλυση αυτού του προβλήματος που είχαμε για 27 χρόνια, αυτό ήταν ένα βάρος στους ώμους μας (...) Τώρα έχουμε ευκαιρίες για τα παιδιά στην Ελλάδα να μάθουν τη μακεδονική γλώσσα. Μέχρι τώρα αυτό απαγορευόταν· ήταν ταμπού», φέρεται να δήλωνε από το επίσημο βήμα της Βουλής των Σκοπίων, ο Ζάεφ.

Κι εμείς, τι κάνουμε εδώ και 197 χρόνια, και ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες; Είμαστε trendy,

Ασχημονούμε, βιάζουμε, αλλοιώνουμε και σκοτώνουμε την ωραιότερη και πληρέστερη γλώσσα του κόσμουϙ τη “μητέρα” πολλών γλωσσών και την αναγκαία ρίζα υψηλών εννοιών, σ’ όλες τις γλώσσες του κόσμου (δημοκρατία, φιλοσοφία, τραγωδία κ.λπ.) για να δείξουμε ότι είμαστε αγγλομαθείς, ν’ αποδείξουμε ότι είμαστε “in” και να επιδείξουμε τον κοσμοπολιτισμό μας!

Δεν συνειδητοποιούμε ότι αλλοιώνοντας το συντακτικό μας, με τη χρησιμοποίηση βοηθητικών ρημάτων, εκεί που δεν τα χρειαζόμαστε, γιατί έχουμε το αντίστοιχο ακριβές ρήμα, πλήττουμε βάναυσα την τελειότητα της γλώσσας μας. Αντί να επιδιώκουμε τη βελτίωση της ξένης γλώσσας υποβαθμίζουμε τη δική μας. Αξίζει να υπενθυμίσω τι έλεγε ο Έρασμος2 τον 15ο (αρχές 16ου) αιώνα απευθυνόμενος στο φίλο του Μαρτίνο Ντόρπιους: ...επειδή σ’ αγαπώ δεν θα πάψω να σε παρακινώ να προσθέσεις στις γνώσεις σου τη μελέτη των ελληνικών(...) ξέρω πολλούς που ξανάνιωσαν μαθαίνοντας αυτή τη γλώσσα, γιατί παρατήρησαν πως δίχως αυτή, η μελέτη της φιλολογίας είναι κουλή και γκαβή»!

Η γλώσσα είναι από τους βασικότερους και ισχυρότερους συνδετικούς κρίκους ενός έθνους· «το ομόγλωσσον» κατά τον Ηρόδοτο.

Εδώ επιτρέψτε μου να παρεμβάλλω τον ορισμό του έθνους όπως ορίζεται από έναν ακροδεξιό καθηγητή της Γεν. Πολιτειολογίας, τον Δ. Βεζανή και έναν ακροαριστερό ηγέτη και πολιτικό, τον Ι.Β. Στάλιν:

«Έθνος λέγεται λαός τα μέλη του οποίου συνδέονται μεταξύ των διειδικού δεσμού φύσεως ηθικής και προνομιακής συνισταμένου εις κοινότητα γλώσσης, θρησκείας, (αν και δεν την θεωρεί conditio sine qua non) και ιστορίας, πηγάζοντος είτε από κοινήν καταγωγήν είτε από κοινήν ιστορίαν και καταλήγοντος εις την αίσθησιν μιας κοινής ιστορικής αποστολής»3, λέει ο Βεζανής.

«Έθνος είναι η ιστορικά διαμορφωμένη σταθερή κοινότητα ανθρώπων, που εμφανίστηκε πάνω στη βάση της κοινότητας της γλώσσας, του εδάφους, της οικονομικής ζωής και της ψυχοσύνθεσης που εκδηλώνεται στην κοινότητα του πολιτισμού»4, όπως το ορίζει ο Στάλιν στο άρθρο «Το εθνικό ζήτημα και ο μαρξισμός».

Ας μου επιτραπεί να το ορίσουμε το έθνος με πιο απλά λόγια και πιο εκσυγχρονισμένα, σήμερα που η κινητικότητα των λαών είναι πιο εύκολη, πιο συχνή, πιο διάσπαρτη και πιο ατομική. Σήμερα, που οι θεοί δεν είναι οι πατρώοι, δεν είναι εθνικοί και το θρησκευτικό αίσθημα είναι πιο χαλαρό, πιο ασαφές και πολυσήμαντο. Το δε “ομότροπον”, δηλαδή τα έθιμα, οι παραδόσεις και οι συνήθειες μοιάζουν να είναι πιο σταθερά στοιχεία, έστω και σύμμεικτα με νέους καινοφανείς και ξενόφερτους τρόπους.

Έθνος είναι ομοειδής κοινότητα ανθρώπων - λαού εν δυνάμει· δηλαδή διαχρονικά και διατοπικά, με ενσυνείδητο αυτοπροσδιορισμό ένταξης και ιστορικής καταγωγής.

Όσο η κοινή γλώσσα αμβλύνεται – αποδυναμώνεται, αποδυναμώνεται και η εθνική συνείδηση.

Οι ειδικοί επιστήμονες πρέπει ν’ ασχοληθούν με το θέμα γλώσσα και έθνος.

Η γλώσσα ενός λαού δεν είναι λέξεις και γράμματα «ατάκτως ερριμμένα». Δεν είναι άναρθροι ήχοι ή λαρυγγισμοί. Δεν είναι γραμμές και σχήματα που δεν έχουν σχέση με νοητικές λειτουργίες.

Τουναντίον εκφράζουν απλές ή περίπλοκες νοητικές λειτουργίες ως αποτέλεσμα διανοητικής εξέλιξης του εγκεφάλου και αλληλεπιδρούν στην εξέλιξη αυτή.

Ομόγλωσση λοιπόν έκφραση των νοηματικών λειτουργιών, δηλούν και ομονόηση – συμφωνία – αρμονία. Δηλώνουν ταυτότητα νου, σκέψεως και διαθέσεως, δηλαδή σύμπνοια.

Η Αλλογλωσσία πιθανόν να εκφράζει ετερότητα νοηματικών λειτουργιών, διαφορετικό τρόπο σκέπτεσθαι και πιθανή δυσαρμονία

Πολυγλωσσία δε σύγχυση νοητική και πιθανή νοητική Βαβέλ.

Η ετερογλωσσία πιθανόν να επιφέρει και νοητική διαφοροποίηση, αλλοίωση.

Για όλα αυτά κρατώ τις επιφυλάξεις μου, γιατί δεν είμαι ειδικός. Σκέψεις πάνω. Πάντως δεν πρέπει να είναι τυχαία και η συμπάθεια που αναπτύσσεται προς τους λαούς των οποίων τη γλώσσα μαθαίνουμε και ομιλούμε. Ενίοτε και ο θαυμασμός·― δικαιολογημένος ή μη.

 


  1. Ναπολέων Βοναπάρτης: Σχόλια «κατά φράση» στο βιβλίο «Ο ΗΓΕΜΟΝΑΣ» του Νικολό Μακιαβέλλι. Έκδοση ΣΚΑΡΑΒΑΙΟΣ, 2018, κεφ. 3, σελ. 92-93.
  2. Έρασμος (Ολλανδός Θεολόγος, 1469-1537) ΜΩΡΙΑΣ ΕΓΚΩΜΙΟΝ, εκδ. Ηριδανός, Μεταφρ. Στρατής Τσίρκας, εισαγ. σελ. 19).
  3. Δ. Βεζανή: ΓΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΟΛΟΓΙΑ, κεφ. Γ΄, σελ. 49.
  4. Ι.Β. Στάλιν: «Το εθνικό ζήτημα και ο Μαρξισμός», μπροσούρα στο εκδοτικό «πριμπό», Ριζοσπάστης 11/7/1999, σελ. 10

Κώστας Βενετσάνος

 

Αφήστε σχόλιο...

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 443 επισκέπτες και κανένα μέλος