Το φόβητρο του θανάτου είναι το όπλο όλων των θρησκειών. Και ο θάνατος  υπάρχει από τη στιγμή που γεννιόμαστε. Αυτό είναι  το ένα κρατούμενο. Το άλλο, αφού η κατάληξη  είναι αναπόφευκτη, πρός τι ο φόβος;
Το  θέμα της μεταθανάτιας ζωής δεν είναι δημιούργημα  της χριστιανικής θρησκείας· είναι πανάρχαιο...

Περί Άδου μυθολογία


Το φόβητρο του θανάτου είναι το όπλο όλων των θρησκειών. Και ο θάνατος  υπάρχει από τη στιγμή που γεννιόμαστε. Αυτό είναι  το ένα κρατούμενο. Το άλλο, αφού η κατάληξη  είναι αναπόφευκτη, πρός τι ο φόβος;

Το  θέμα της μεταθανάτιας ζωής δεν είναι δημιούργημα  της χριστιανικής θρησκείας· είναι πανάρχαιο. Πολλές θρησκείες το έχουν στη  μεταφυσική φαρέτρα τους. Εξ ού  και προβάλλεται η επιτακτική ανάγκη μιας ηθικής εγκόσμιας πορείας.

Γιατί αν δεχτούμε  μεταθανάτια ζωή και αν δεχτούμε  μεταθανάτια κρίση,   αυτή η κρίση θα πρέπει να γίνεται βάσει  ενός κοινού παρονομαστή, που αυτός θα είναι η αξιολόγηση των πράξεων και συμπεριφορών  μας στον κόσμο τούτο.

Αυτό το παρελθόν όπως είπαμε, θα μπει και θα βαρύνει στη ζυγαριά του Κριτή.

Κάτι ανάλογο είχαν δεχθεί και οι αρχαίοι μας πρόγονοι. Μίλησαν για θάνατο, για μεταθανάτιο ζωή, κρίση  και τιμωρία. Το είχαν πει όμως με πολύ χαριτωμένο και χωρίς εκφοβισμό τρόπο, διασκεδάζοντας την ματαιότητα των εγκοσμίων, δίχως να τα αποδέχονται όλοι. Ο Επίκουρος για παράδειγμα έλεγε λίγο ειρωνικά, πως “δεν υπάρχει θάνατος. Γιατί όσο υπάρχεις εσύ, δεν υπάρχει εκείνος· κι όταν έρθει αυτός, δεν θα υπάρχεις εσύ για να τον αισθανθείς”.

Άρχοντας του κάτω Κόσμου, του κάτω Κόσμου που κατοικούν οι  κεκοιμημένοι, λέγανε πως ήταν ο Πλούτωνας ή άλλως  Χθόνιος Ζεύς.

Ο  Πλούτωνας  ήταν  γυιός του Κρόνου  και της Ρέας, αδελφός του Δία και του Ποσειδώνα. Τον λένε και Άδη ή Άϊδη γιατί, Άϊδης  θα πει αόρατος και γιατί στον  πόλεμο θεών και Τιτάνων* φορούσε την ‘’κυνή’’, δηλαδή μια περικεφαλαία  που έκρυβε  το πρόσωπο του! Με άλλα λόγια ήταν ο γνωστός άγνωστος κουκουλοφόρος της ιστορικής εκείνης σύγκρουσης των Τιτάνων.

Μετά τη μάχη,   συνηθίζεται ‘’τα ιμάτια’’ να διαμοιράζονται. Ο Δίας πήρε την εξουσία στον Ουρανό και Γη, ο Ποσειδώνας στη Θάλασσα και ο Πλούτωνας στον Κάτω Κόσμο. Και μη νομίζεται πως  βγήκε χαμένος.  Πάρετε το τι συμβαίνει στα σημερινά κοιμητήρια: Χώροι θλιβεροί,  απομονωμένοι χώροι τρόμου και πόνου, αλλά πάντως προσοδοφόροι.

Εκεί, ένας κόσμος ολάκερος, κινείται στο πάρε δώσε.

Να λοιπόν γιατί  ο Πλούτωνας στο αμίλητο, βγήκε και από πάνω. Και το οργάνωσε  τέλεια. Πρώτα κλέβει την Περσεφόνη, την κόρη της Δήμητρας για να διαβιοί  βίον ανθόσπαρτον  μετά γυναικείας παρέας.  Για να μην πλήττει δε η Περσεφόνη, εκεί στα σκοτάδια και την μοναξιά και το μανιάτικο μοιρολόι, την καθίζει δίπλα του, να κρίνουν αντάμα τους νεκρούς. Να ακούει  αμαρτωλές εξιστορήσεις  και να σπάει πλάκα. Μαζί κρίνανε και μαζί κάνανε την εισήγηση για την περαιτέρω τιμωρία.


Μίλησα για σκοτάδια,  γιατί το βασίλειο του Άδη ήταν βασίλειο του Σκότους.  Ο ΄Ομηρος στην ‘’Ιλιάδα’’,  μας λέει  ότι το βασίλειο του Σκότους ήταν  χωμένο στο βαθύ κέντρο της γης.  Στην Οδύσσεια πάλι,  μας μπερδεύει καθώς ανακαλεί και λέει ότι μάλλον είναι  στα πέρατα της γης, στην όχθη του ωκεανού, εκεί που κατοικούν οι Κιμμέριοι.

Οι ‘’εν Άδου οίκω’’ λοιπόν  ευρισκόμενοι, αντιμετώπιζαν  μια ακτή με άγονα  δέντρα και λειβάδια από ασφοδέλους, τα γνωστά αφιλόξενα άλση της Περσεφόνης. Στην πόρτα του Αδη κάθονταν οι Αρπυίες:  Φρικτά τέρατα, με χέρια και πόδια ανθρώπινα, σώμα με φτερά,  αυτιά αρκούδας,  νύχια σουβλερά  αρπακτικού, αλλά πρόσωπο παρθενικά ελκυστικό. Στο χλωμό τους πρόσωπο, διαγραφόταν ένα στόμα, που ανέδιδε κακοσμία   από τις τροφές που συνέχεια ξεχείλιζαν. Κοντά τους ήταν η Σκύλα, η Χάρυβδις, οι Ευμενίδες, η Λερναία Ύδρα,  οι Γοργόνες και οι λύπες,  το γήρας, οι ασθένειες,  ο φόβος, ο θάνατος, ο ύπνος,  η διχόνοια. Πίσσα και θειάφι  μύριζε παντού, ενώ ένας πελώριος σκύλος,  ο Κέρβερος, φύλακας ειδικά εκπαιδευμένος για απαγορευμένες ουσίες και φιλόδοξους χούλιγκανς.   Σε ένα τραπεζάκι κάθονταν οι Μοίρες. Οι τρείς αδελφές: η Λάχεσις για τη γέννηση, η   Κλωθώ που κλώθει το νήμα της ζωής και η Άτροπος που το κόβει όταν  φτάνει ή ώρα.  Ο κατάλογος  των μελλοθανάτων δινόταν στον Ερμή.   Αυτός με το έμβλημά του ‘’το Κηρύκειο’’ (κλαδί ελιάς, με δυό φτερά στο πάνω μέρος  και δυό  φίδια τυλιγμένα στον κορμό), άγγιζε τους μελλοθανάτους και τους οδηγούσε στην Αχερουσία λίμνη. Εκεί  τους παρέδινε  στον Αιακό,  γυιό του Δία και βασιλιά της  Αίγινας, αλλά και Κριτή στον Κάτω Κόσμο. Μετά έμπαιναν στη βάρκα τον Χάροντα. Μέσα στη βάρκα του Χάροντα ήταν στημένη η άλλη Μοίρα η Κλωθώ. Αυτή έπαιρνε  το ιστορικό των νεκρών:  από πού έρχονταν, τι λογής άνθρωποι υπήρξαν,   πότε πέθαναν, πώς πέθαναν, φυσιολογικά, φόνος, ατύχημα, έρωτας. Διαφορετική η κατάταξη για τον καθένα. Αν δεν είχαν ενταφιασθεί  κατά τα ειωθότα, δηλαδή αν δεν είχαν αποδοθεί οι δέουσες τιμές στους θεούς, οι νεκροί δεν γίνονταν αποδεκτοί στον Άδη - τουλάχιστον για εκατό χρόνια. Ήγουν  βρυκολάκιαζαν.

Ο Χάροντας, ένας σκυφτός  άσκημος γέροντας, γυιός του Ερέβους και της Νύχτας, μάζευε   τα βαρκαδιάτικα· τα μεταφορικά. Γνωστή και η φράση του βαρκάρη:  «Επικατάρατε απόδωσ’ μοι τα πορθμία».  Για σιγουριά  δε οι αρχαίοι συνήθιζαν να βάζουν στο στόμα του νεκρού, ένα νόμισμα: τα μεταφορικά. Αμέσως  μετά,  Χάροντας και  Ερμής  ξαναγύριζαν για καινούργιο μεροκάματο.  Οι νεκροί  τώρα, πήγαιναν στο βήμα της ‘’φοβερής Κρίσεως’’. Εκεί ο Ραδάμανθυς έκρινε τους Ασιάτες,  ο Αιακός τους Ευρωπαίους και ο Μίνωας επιβεβαίωνε το δίκαιο της κρίσεως και δεχόταν τα παράπονα και τις ενστάσεις (Πλάτων: Γοργίας). Όλα λειτουργούσαν στην εντέλεια.

Οι Κακοί πήγαιναν στο Καθαρτήριο και στον τόπο βασανιστηρίων που ήταν ο “Τάρταρος” (Κόλαση). Οι Καλοί στα Ηλύσια πεδία, στο τόπο των Μακάρων, όπως περιγράφει ο Ησίοδος,  αφού όμως προηγουμένως  περνούσαν από τη λίμνη της Λήθης.

Οι αρχαίοι μας  πρόγονοι,  απλοϊκά διασκέδαζαν ακόμη και με το θάνατο, διανθίζοντας τη μετάβαση στο άγνωστο με χαριτωμένο τρόπο.

Οι χριστιανοί,  με ιδιαίτερη σοβαρότητα, μιλούν για την κατάλυση της εξουσίας του Αδου: «Άρατε πύλας και επάρθητε πύλαι», αλλά και  «Σήμερον ο Άδης στένων βοά: Κατελύθη μου η εξουσία». Ακόμη μιλούν για μεταθανάτια ζωή και κρίση και Ανάσταση νεκρών. Πράγματα που τα έδωσε η θυσία του Θεανθρώπου,  και τα ‘’Πιστεύω’’ που επιζούν δυό χιλιάδες χρόνια τώρα.

Παρ΄όλα ταύτα η Ελληνική μυθολογική παράδοση δεν έφυγε ποτέ από τις παγκόσμιες καρδιές μας.

–––––––––––––––

Βοηθήματα

1) Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα

2) “Ελληνική Μυθολογία” Εκδοτική Αθηνών

3) Εγκυκλοπαίδεια “Δομή” 

4) Ησιόδου  ‘’Θεογονία ‘’εκδ, Ζήτρος

5) W. Burkert ‘’Ελληνική Μυθολογία και Τελετουργία’’, εκδ. ΜΙΕΤ

6) ‘’Ιερά Σύνοψις’’ εκδ. Σαλιβέρου.      

 


Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 513 επισκέπτες και κανένα μέλος