Η οικογενειακή μου παράδοση - παρά τους μερικούς προβληματισμούς που διατηρώ για τα συνεχιζόμενα γεγονότα που εμπλέκονται στο ιερατικό γίγνεσθαι,- με οδήγησε, το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, σε γειτονικό ναό...

Ηγέρθη!  Ούκ έστιν ώδε.

 

«Αδελφοί, μικρά  ζύμη, όλον το φύραμα ζυμοί. Εκκαθάρατε ούν την παλαιάν ζύμην  ίνα ήτε νέον  φύραμα, καθώς εστέ άζυμοι. Και γαρ το Πάσχα ημών, υπέρ ημών ετύθη Χριστός»

(Επιστ. Παύλου .προς Κορινθ. κεφ.ε΄, 6-8)*


Η οικογενειακή μου παράδοση - παρά τους μερικούς προβληματισμούς που διατηρώ για τα συνεχιζόμενα γεγονότα που εμπλέκονται στο ιερατικό γίγνεσθαι,- με οδήγησε, το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, σε γειτονικό ναό.

Αναμνήσεις παιδικές, κατηχητικό, εξαπτέρυγα, πειράγματα αθώα μιας ανέμελης ηλικίας, με έφεραν νοσταλγικά πίσω στην εφηβεία.

Ξαναζωντάνεμα βιωμάτων: Πατέρας με ανοιχτό πουκάμισο, σε σπάνια εμφάνιση χωρίς γραβάτα, μητέρα χωρίς το συνηθισμένο καπέλο, αδελφή χωρίς τη σχολική ποδιά  και εγώ,  κοτζάμ μαντράχαλος, με τις γάμπες γυμνές να ξεπροβάλουν τριχωτές από το κοντό παντελόνι. Όλοι μαζί στην ενοριακή  εκκλησιά  στον Πειραιά, στο ημίφως, να περιμένομε το «Δεύτε λάβετε Φώς».

Το  “Άγιο Φώς”, που  επί τόσες δεκαετίες το είδαμε να ‘ρχεται για να μας φωτίσει, μα ποτέ δεν φώτισε τις καρδιές μας. Εικόνες μιας περασμένης, χαμένης, ή μάλλον μιας  ευτυχίας που αξιωθήκαμε να βιώσομε.

Τώρα το σκηνικό, δείχνει το παρόν. Εγώ ασπρομάλλης,  με τη γυναίκα μου και τον εικοσάχρονο γιο μου, λίγο πριν την Ανάσταση. Δεν ξέρω για τους άλλους, αλλά εγώ συγκινημένος λόγω ημέρας, περνώ το κατώφλι της εκκλησιάς, της τωρινής μου γειτονιάς. Βιώνω το σήμερα, αναμένοντας το σωτήριο μήνυμα μαζί με το άλλο χριστεπώνυμο πλήθος, χωρίς να αποβλέπω υστερόβουλα στην υλοποίηση της εσχατολογικής θεϊκής υπόσχεσης, δηλαδή στην αιώνια ζωή. Τα θρησκευτικά μου “πιστεύω” δεν τα επενδύω σε καμιά συναλλαγή,  ακόμα και με το Θεό. Δεν δέχομαι συναλλαγή για την άφεση των αμαρτιών μου. Δεν επιζητώ ιδιοτελώς αποκαθαρμένος να αμαρτήσω από την αρχή. Προτιμώ την αμαρτωλή  συσσώρευση και τις ασυγχώρητες ενοχές που συνετίζουν.

Τώρα, στον ιερό ναό, ακόμα ο χώρος είναι τεχνητά φωτισμένος. Τα φώτα είναι  ακόμα αναμμένα.΄Ετσι, μου δίνεται η ευκαιρία,  για μια γρήγορη ανίχνευση και καταγραφή του εκκλησιάσματος.

Ο κόσμος είναι ευπρεπώς ενδεδυμένος· ουδέτερο ντύσιμο,  χωρίς κάτι το προκλητικό.  Εικόνα παραδοσιακού νοικοκύρη, που στηρίζει τον κοινωνικό κορμό. Θα τον ονομάτιζα  αστικό, αλλά σήμερα τα όρια έχουν συμπτυχθεί και θα έλεγα τον κοινωνικό κορμό των εργαζομένων και εκείνων που απολαμβάνουν τα καλά ενός μακρόχρονου αγώνα εργασίας. Όλα  ανώνυμα θύματα, ενός επώνυμου κατεστημένου. Η ευλάβεια είναι διάχυτη. Μου αρέσει το περιβάλλον. Δεν μυρίζει βέβαια  παραδοσιακό λιβάνι  ή καμένο κερί και φυτίλι καντηλιού, αλλά η σοβαρότητα είναι  εμφανής. 

Στρέφω ολόγυρα το βλέμμα και κάνω μια κατάταξη του εκκλησιάσματος.

Οι μόνιμοι και τακτικοί πιστοί, έδειχναν να χαίρονται με τους ευκαιριακούς επήλυδες. Φάνταζαν σαν να προσπαθούν να τους δείξουν με υπερηφάνεια τον ιερό ναό, τον ιερό ναό τους.  Αυτόν τον ναό που ανέδιδε την ευωδία της ευλογίας. 

Οι επήλυδες, οι νεοφερμένοι, οι μη τακτικοί, τηρούσαν τους κανόνες μιμούμενοι τις καθιερωμένες κινήσεις των τακτικών Όποτε έπρεπε έκαναν το σταυρό τους και όπου επιβαλλόταν  σηκώνονταν από το κάθισμα.

Οι εξαιρέσεις λιγοστές, αν λάβει κανείς υπ΄όψιν τις κυράδες  που βρίσκονταν σιμά μου και που με γυρισμένη την πλάτη στο “ιερό”, σχολίαζαν αμέτοχες τα νέα της ημέρας, χωρίς συναίσθηση -έστω και επιφανειακή - της ιερότητας του χώρου.

Οι εξαιρέσεις ήσαν καταφανείς και στο ψαλτικό τμήμα,  όπου η επίδειξη  ακαταλαβίστικων λαρυγγισμών, διασπούσαν τη μεταφυσική ενατένιση και δημιουργούσαν  αρνητική προσγείωση και δυσαρέσκεια. Οι ιερείς- πατέρες   σε ικανοποιούν πλήρως  στο τελετουργικό. Συλλαβίζουν απλά καθαρά και κατανοητά, όσο βέβαια είναι δυνατόν να παρακαμφθεί ο   βυζαντινός κανόνας. Θα έλεγα ότι ο λόγος ο ιερός σπέρνεται και καρποφορεί από το στόμα του ιερέα και σε προκαλεί σε μια λατρευτική προσευχή.

Τα φώτα σβήνουν. «Δεύτε λάβετε φώς, εκ του  ανεσπέρου φωτός». Λέξεις συγκινητικές, θεϊκά επιλεγμένες οδηγούν τους πιστούς  στη συγκλονιστική  πράξη της μεταλαμπάδευσης της ιερής φλόγας. «Και του χρόνου». Μια απλή ευχή από στόμα σε στόμα που δείχνει όλη την αγωνία του ανθρώπου, για την σημερινή και μελλοντική αβεβαιότητα. Όντως άγνωστες οι βουλές του Κυρίου.

Συνωστιζόμαστε στο προαύλιο. Έφτασε η ώρα του «ούκ έστιν ώδε». Αλλά το κατά Μάρκον Ευαγγέλιον, ούτε στο «Διαγενομένου του Σαββάτου» δεν ακούγεται. Θαρρείς και να έπαθαν κάτι τα μεγάφωνα. Και αιφνίδια, Ω! του θαύματος λειτουργούν! Λειτουργούν για να ακουστεί το μακροσκελές διάγγελμα του μητροπολίτη!

Στην αρχή κίνησε το ενδιαφέρον γιατί αναφέρθηκε στα σημερινά προβλήματα και στο κατάντημα του βίου. Μετά, άρχισε το μεταφυσικό τροπάρι, στο μέρος το δογματικό. Εκείνο το διάτρητο μέρος του χριστιανισμού που ο ρωμαιοκαθολικός εκκλησιαστής καθηγητής Θωμάς Ακινάτης (1225-1567), διέβλεψε και πάσχισε να το καλύψει καλώντας την Αριστοτελική φιλοσοφία, σε επικουρία.  

Ο κόσμος δεν άντεξε. Σχημάτισε πηγαδάκια και απόλυτα αμέτοχος της ακρόασης του μητροπολιτικού λόγου, έλεγε τα δικά του, τα άσχετα προς την ιερότητα.  Ξαφνικά, πάλι τελείως απρόσμενα,  ο ιερέας έπαψε να λέει τα δικά του ή μάλλον τον εντεταλμένο λόγο και ξεφώνησε άχαρα και βιαστικά ένα “Χριστός Ανέστη”  χωρίς τίποτα άλλο, ανθρώπινο, ζεστό και  θεϊκά σταλμένο. Ο κόσμος όμως με το “Χριστός Ανέστη” αναθερμάνθηκε, ζωντάνεψε και σαν μελίσσι βουερό, ξεχύθηκε σε ασπασμούς και ευχές. «Χριστός Ανέστη». Χριστός Ανέστη, εχθροί και φίλοι. Γνωστοί και άγνωστοι, γέροι και νέοι, άνδρες και γυναίκες, συμπτύχτηκαν σε μια πρωτόγνωρη αλλά  γνωστή γιορτή της αγάπης, που μόνο ο Έλληνας ξέρει να νοιώθει να εκτιμά και να απαιτεί, έστω και μόνο τη στιγμή της Ανάστασης. Η “Αγάπη”. Αυτό είναι το όπλο του χριστιανού.  Η Αγάπη σε όλους: Εχθρούς και φίλους.  Αυτό είναι το όπλο της χριστιανικής θρησκείας και το μήνυμα είναι «Δεχτήτε το   φύραμα το νέο», που διώχνει το παλιό, το αλλοιωμένο. Το “νέο’’  που  φέρνει την πίστη στα πρώτα μεταχριστιανικά χρόνια. Στα χρόνια που ο χριστιανισμός ήταν αγώνας, διδασκαλία και πορεία στα βήματα του μεγάλου δασκάλου που έφερνε τους ανθρώπους  στη συναδέλφωση. Ευτυχώς που σήμερα υπάρχουν  οι απλοί ιερείς - και όντως  πολλοί - που στις εκκλησιές τους διακονούν το πνεύμα του κοινωνικού χριστιανισμού. Σιωπηλά και έξω από τον κύκλο της δημοσιότητας.

Βλέπετε ότι σε κάποιες γειτονιές “Αληθώς Ανέστη’’ ο Κύριος.

 


Υστερόγραφο: Φεύγοντας από το ναό - ομολογουμένως αμέσως μετά το “Χριστός Ανέστη” και χωρίς να παραμείνω μέχρι το τέλος της ακολουθίας όπως και θα έπρεπε - πήρα απο το παγκάρι ένα έντυπο “Φωνή του Κυρίου” της Αποστολικής Διακονίας.  Σας συνιστώ να το προμηθευτήτε και να μου πείτε ειλικρινά, αν με τέτοιο λόγο μπορεί να επιβιώσει - κάτω από τα σημερινά κοινωνικά προβλήματα - η θρησκεία μας.


* «Λίγο προζύμι χρειάζεται για να ζυμωθεί όλο το ζυμάρι.  Ξεκαθαρίστε λοιπόν και πετάξτε το παλιό προζύμι για να γίνετε το νέο ζυμάρι. Όπως ακριβώς προηγουμένως είσαστε. Γιατί στο αναστάσιμο Πάσχα, για εμάς θυσιάστηκε ο Χριστός».

 

Βοηθήματα.

1) Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος , Λαρούς, Μπριτάννικα

2) Καινή Διαθήκη.  Εδ. Αδελφότης Σωτήρ

3) Κ. Γρηγοριάδη. ‘’Η Αγία και Μεγάλη Εβδομάς’’ Εκδ. Παν. Εν. Γονέων 2005  

 


Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 837 επισκέπτες και κανένα μέλος