ο σεισμοί δέ κοσκινηδόν καί χιών σωρηδόν καί χάλαζα πετρηδόν, ετοί τε αγδαοι και βίαιοι, ποταμός κάστη σταγών...

ΠΕΡΙ ΣΕΙΣΜΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

«Ἀναξιμένης ξηρότητα καί γρότητα τς γς ατίαν τν σεισμν, ν τήν μέν αχμοί γεννσι τήν δ᾽ἐπομβρίαι».

(Πλούταρχος, 45-120, “Περί των αρεσκόντων τοις φιλοσόφοις φυσικών δογμάτων”, 896c, 5-6)

(= Ο Αναξιμένης θεωρούσε ως αιτία των σεισμών την ξηρασία/στεγνότητα της γης και την υγρασία της, από τα οποία την ξηρασία την προκαλούν οι ανομβρίες/ξηρασίες και την υγρασία οι πολυομβρίες/ οι συχνές, πολλές και ραγδαίες βροχοπτώσεις).

«ναξιμένης δέ φησι βρεχομένην τήν γν και ξηραινομένην ρήγνυσθαι, καί πό τούτων τν πορρηγνυμένων κολωνν μπιπτόντων σείεσθαι· διό καί γίγνεσθαι τούς σεισμούς ν τε τος αχμος καί πάλιν ν τας περομβρίαις· ν τε γάρ τς αχμοῖς, σπερ ερηται, ξηραινομένην ήγνυσθαι, καί πό τν δάτων περυγραινομένην διαπίπτειν».

(Αριστοτέλης, 384-322, “ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΑ”, Β’ 365b, 7-13)

(= Ο Αναξιμένης διατυπώνει τη θεωρία πως η γη, όταν βρέχεται και μετά ξηραίνεται, υφίσταται βαθιές ρωγμές / ρήγματα και καθώς αποκόπτονται μεγάλοι όγκοι εδαφών και πέφτουν μέσα σ’ αυτές προκαλούν σεισμό· γι’ αυτό το λόγο υποστήριζε πως οι σεισμοί γίνονται κατά τη διάρκεια μεγάλων ξηρασιών καθώς και πυκνών βροχοπτώσεων· γιατί, όπως έχει λεχθεί, κατά τη διάρκεια της μακράς ξηρασίας, η γη ξηραίνεται και σχηματίζει ρωγμές, ενώ όταν υγραίνεται υπερβολικά από τα νερά καταρρέει και κατολισθαίνει).

«ο σεισμοί δέ κοσκινηδόν καί χιών σωρηδόν καί χάλαζα πετρηδόν, να σοι φορτικς διαλέγωμαι, ετοί τε αγδαοι και βίαιοι, ποταμός κάστη σταγών· στε τηλικαύτη ν καρε χρόνου ναυαγία πί το Δευκαλίωνος γένετο, ς ποβρυχίων πάντων καταδεδυκότων μόγις ν τι κιβώτιον περισωθναι προσοκελαν τ Λυκωρε ζώπυρόν τι το νθρωπίνου σπέρματος διαφυλάττον ες πιγονήν κακίας μείζονος».

(Λουκιανός ο Σαμοσατεύς, 120 - 180, “Τίμων ή Μισάνθρωπος”, 3, 5-11)

(= και από τους σεισμούς σειόταν σαν κόσκινο η γη, το χιόνι έπεφτε σωρηδόν και το χαλάζι σε μέγεθος πέτρας· και για να σε ζαλίσω περισσότερο, οι βροχές ήσαν ραγδαίες και ορμητικές, κάθε σταγόνα ποταμός· κατά συνέπεια ακαριαία ξέσπασε τέτοιος κατακλυσμός επί Δευκαλίωνος, που οι περισσότεροι άνθρωποι πνίγηκαν και με δυσκολία προσάραξε μια μικρή κιβωτός, στην ψηλότερη κορυφή του Παρνασσού (Λυκώρεια, σημ. Λιάκουρα, 2.457 μ.) και διαφυλάχθηκε μικρό σπέρμα ζωής για να προέλθει γένος ανθρώπων χειρότερο του πρώτου).

ΣΧΟΛΙΟ: Η πλανητική μαζική πλημμύρα, ο σαρανταήμερος!!! κατακλυσμός του Νώε, [που περιγράφεται στο βιβλίο της Γένεσης (6 έως 9) της Αγίας Γραφής καθώς επίσης και στο Κοράνι], επήλθε ως τιμωρία παγκόσμιου αφανισμού ανθρώπων και ζώων, εξαιτίας της ηθικής κατάπτωσης του αρχαίου βιβλικού κόσμου. Εκεί ο Νώε διασώθηκε μαζί με τη γυναίκα του και τους τρεις γιους του με τις γυναίκες τους, γιατί ήταν δίκαιος άνθρωπος σε σύγκριση με τους σύγχρονούς του. Η κιβωτός του προσάραξε προσάραξε στο όρος Αραράτ μετά από 150 ημέρες, όταν τα νερά υποχώρησαν. Είναι πιστό αντίγραφο του εννιαήμερου κατακλυσμού του Δευκαλίωνα παρμένο από την Ελληνική Μυθολογία (σ.σ. Προϊστορία), όπως και ο κατακλυσμός που περιγράφεται στο έπος του Γκιλγκαμές. Σημειωτέον πως όλοι οι λαοί έχουν πλάσει έναν κατακλυσμό για να στηρίξουν την ιστορική τους παράδοση και ύπαρξη. Ο Ελληνικός λαός είναι ο μοναδικός στον κόσμο που διαθέτει στην επί χιλιετηρίδων ιστορική λαϊκή του παράδοση και ύπαρξη τρεις κατακλυσμούς, του Ωγύγου, του Δευκαλίωνα και του Δαρδάνου. Καθ’ ημάς συνέβησαν τέσσερις κατακλυσμοί, οι οποίοι αναδεικνύουν και την αρχέγονη παρουσία της φυλής μας επί της γης, γιατί συνυπολογίζουμε και τον κατακλυσμό του Τυφωέα / Τυφάωνα / Τυφώνα, γιου της Γαίας και του Τάρταρου, Γίγαντα που τάφηκε από το Δία στα Άριμα της Κιλικίας ή στην Αίτνα της Σικελίας (Πίνδαρος) από την οποία ξερνάει (εμέσσει) πίδακες φλόγας / λάβας ως ηφαίστειο.

 

«γαα δ᾽ὑπεστενάχιζε Διί ς τερπικεραύν χωομέν, τε τ᾽ἀμφί Τυφωέϊ γααν μάσσ εἴν ρίμοις, θι φασί Τυφωέος μμεναι ενάς».

(Όμηρος, Ιλιάς, Β’ 781-783)

(= και η γη αποκάτω στέναζε/βογγούσε, όπως όταν θυμώνει ο κεραυνόχαρος ο Δίας, όταν πλήττει με τον κεραυνό του τη γη, γύρω στον Τυφωέα στα Άριμα της Κιλικίας, όπου, όπως λέει η παράδοση, είναι ο τόπος που είναι φυλακισμένος ο Τυφωέας).

Ο Τυφωέας / Τυφώνας είναι σύμβολο των υποχθόνιων ατμών / αναθυμιάσεων και των κατά τη διάρκεια των ηφαιστειακών εκρήξεων και σεισμών ολέθριων ενεργειών τους. Αποτελεί προσωποποίηση της έκρηξης των ηφαιστείων και της μεγάλης κακοκαιρίας. Μόλις γεννήθηκε άρχισε να εξαπολύει λίθους εναντίον του Ουρανού. Τότε όλοι οι Ολύμπιοι θεοί φοβήθηκαν και το ‘βαλαν στα πόδια, εκτός από τον Δία και την Αθηνά, και μετακόμισαν στην Αίγυπτο, όπου αποτέλεσαν τους θεούς των Αιγυπτίων, αφού αυτοί τους μεταμόρφωσαν σε ζώα (αιγυπτιακός ζωομορφισμός των ανθρωπόμορφων θεών του Ολύμπου). Ως δαίμονας της Θύελλας και πατέρας των Ανεμοστρόβιλων ο Τυφώνας, κατά άλλη εκδοχή, είναι γιος της Ήρας που τον γέννησε σε στιγμή παροξυσμού εναντίον του Διός. Ο Τυφώνας ως παιδί της διχόνοιας του ουράνιου ζεύγους συμβολίζει τις βίαιες διαταραχές της ατμόσφαιρας.

Αξίζει να διαβάσετε τη γιγάντια διαμάχη μεταξύ του Διός και του Τυφωέος και την κατάληξή της.

ΑΝΑΞΙΜΕΝΗΣ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΣΕΙΣΜΟΛΟΓΟΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Όπως όλες οι επιστήμες, έτσι και η Σεισμολογία γεννήθηκε στην Αρχαία Ελλάδα, και αυτό δεν είναι απλώς ρομαντισμός, αλλά αποτελεί επιστημονική βεβαιότητα. Από τις Διοσημ(ε)ίες τα ασυνήθιστα φυσικά, μετεωρολογικά ή ουράνια φαινόμενα τα οποία προέρχονταν από το Δία και προανήγγειλαν τα μελλούμενα, οιωνοί / σημεία από τον ουρανό που ερμηνεύονταν από τους ιερείς, μεταβήκαμε σε ένα επιστημονικό στάδιο με τους Προσω-κρατικούς (Θαλή, Αναξίμανδρο, Αναξιμένη, Αναξαγόρα, Δημόκριτο), που έδωσαν επιστημονική / λογική εξήγηση των φυσικών αυτών φαινομένων και παραγκώνισαν εντελώς τη θρησκευτική και μεταφυσική δοξασία.

«Περί δέ σεισμο καί κινήσεως γς μετά τατα λεκτέον· γάρ ατία το πάθους χομένη τούτου τοῦ γένους ἐστίν, ἔστι δέ τά παρειλημμένα μέχρι γε τοῦ νῦν χρόνου τρία καί παρά τριῶν. Ἀναξαγόρας τε γάρ ὁ Κλαζομένιος καί πρότερον Ἀναξιμένης ὁ Μιλήσιος ἀπεφήναντο, καἰ τούτων ὕστερον Δημόκριτος ὁ Ἀβδηρίτης».

(Αριστοτέλης, 384-322, “ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΑ”, Β’ 365α, 14-20)

(= ύστερα από αυτά θα πρέπει να μιλήσουμε για τους σεισμούς και τις κινήσεις της γης· γιατί η αιτία του φαινομένου αυτού συνδέεται με τα γεγονότα που μόλις μελετήσαμε. Μέχρι τώρα έχουν δοθεί τρεις εξηγήσεις από τρεις διαφορετικούς συγγραφείς. Δηλαδή και ο Αναξαγόρας ο Κλαζομένιος και πρωτύτερα ο Αναξιμένης ο Μιλήσιος εξέθεσαν τη γνώμη τους, και ύστερα απ’ αυτούς ο Δημόκριτος ο Αβδηρίτης).

Ο Αναξιμένης θεωρούσε ως αιτία των σεισμών, τον αέρα που εισχωρούσε με βία στα ρήγματα / χάσματα της γης και προκαλούσε τις σεισμικές δονήσεις. Τα ρήγματα της γης από την ξήρανση των βρεγμένων εδαφών προκαλούσαν τους σεισμούς.

ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ, ΓΙΓΑΝΤΟΜΑΧΙΑ ΚΑΙ ΣΕΙΣΜΟΙ

”Χτύπησε πάλι ο Εγκέλαδος...”

Ο Εγκέλαδος ήταν γιος του Τάρταρου και της Γαίας και επικεφαλής των Γιγάντων. Κατά την Γιγαντομαχία η Αθηνά για να καταβάλει τον Εγκέλαδο αναγκάστηκε να τον καταπλακώσει με τη νήσο Σικελία ή το όρος Αίτνα. Το αποτέλεσμα ήταν ο Εγκέλαδος να αναστενάζει μέσα από τον τάφο του, προκαλώντας εκρήξεις ηφαιστείων και σεισμούς. Η λέξη Εγκέλαδος προέρχεται από τη σύντμηση των λέξεων έγκειμαι + λας και υποδηλώνει τον εγκατεστημένο στα πετρώματα, στο στερεό φλοιό της Γης. Καθ’ ημάς ορθότερον παράγεται από το εν+κέλαδος και υποδηλώνει τον ήχο νερού που κυλάει ορμητικά και προκαλεί μεγάλο θόρυβο. Υπάρχουν πάρα πολλές διαφορετικές εκδοχές αυτού του μύθου. Παραστάσεις του αγώνα μεταξύ Αθηνάς και Εγκέλαδου βρίσκονται σε πολλά αγγεία, επίσης κοσμούσαν και τον πέπλο της Αθηνάς στα Παναθήναια.

Πέτρος Ιωαννίδης

καθηγητής φιλόλογος

―――――

* Διάσεισις (-εως) = ισχυρός κλονισμός/δόνηση, διασάλευση / διατάραξη εκ βάθρων.

** Διασεισμός = κατάχρηση εξουσίας για εκβιασμό χρημάτων ή άλλης αιτίας, ωμός εκβιασμός.

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 1978 επισκέπτες και κανένα μέλος