Η ιστορική έρευνα  για την Κρήτη, στα πρό του Χριστού χρόνια,  καταγράφει τη ζωή της, σε πρωτομινωική  εποχή  (2900-2200),  μεσομινωική (2200-1600)  και υστερομινωική (1600-1200). Ανασκαλεύοντας τη μυθολογία,  θα βρούμε  πως στην Κρήτη,  οι πρώτοι κάτοικοι ήρθαν από την Β. Αφρική,  την Αίγυπτο και την κοντινή Ασία. Αυτοί οι μετανάστες, αποτέλεσαν τον πρώτο πληθυσμό, τους Ετεοκρήτες...

Ω! Κρήτη,  Κρήτη!

Και θυμώντας τα να κλαις!!

 

Η ιστορική έρευνα  για την Κρήτη, στα πρό του Χριστού χρόνια,  καταγράφει τη ζωή της, σε πρωτομινωική  εποχή  (2900-2200),  μεσομινωική (2200-1600)  και υστερομινωική (1600-1200). Ανασκαλεύοντας τη μυθολογία,  θα βρούμε  πως στην Κρήτη,  οι πρώτοι κάτοικοι ήρθαν από την Β. Αφρική,  την Αίγυπτο και την κοντινή Ασία. Αυτοί οι μετανάστες, αποτέλεσαν τον πρώτο πληθυσμό, τους Ετεοκρήτες. Αργότερα,  οι πρωτοέλληνες Αχαϊκής  γενιάς, ήρθαν  και αναμίχθηκαν με τους πρώτους επήλυδες. 

Στο τέλος,  Δωριείς, από την Ελλάδα, ήρθαν και αυτοί και συμπλήρωσαν το πάντρεμα της αρχαϊκής κρητικής φυλής.

Η ανάπτυξη  του πολιτισμού της Αιγύπτου και της Μεσοποταμίας, θα ήταν αδύνατη  χωρίς την εφεύρεση της μεταλλουργίας.

Ιδιαίτερα για την εποχή εκείνη, που μέχρι τότε στις περιοχές αυτές οι άνθρωποι οι οποίοι δούλευαν με ξύλινα και πέτρινα γεωργικά εργαλεία,   έπρεπε να μεταπηδήσουν, στην εποχή του χαλκού. Ο κασσίτερος ο οποίος  ήταν απαραίτητο στοιχείο για τη σκλήρυνση του χαλκού σε κράμα,  ήταν δυσεύρετος. H αγοραστική του αξία ήταν υψηλή. Γι΄αυτό και έμποροι ναυτικοί, απο Αίγυπτο και εγγύς Ασία ξεχύθηκαν γτά την αναζήτησή του στην Ευρώπη, όπου τα μέταλλα αυτά υπήρχαν σε αφθονία.  Χαλκό βρήκαν  στην Κύπρο και αμέσως τον εκμεταλλεύτηκαν. (cuprum = χαλκός εξ ού και το όνομα του νησιού Κύπρος).  Σε συνέχεια, η πλεονεκτική γεωγραφική θέση  της Κρήτης, έδωσε την πρώτη επιλογή, για εισαγωγή του κασσiτeρου από την Ιβηρική χερσόνησο. Στα χέρια των εμπόρων, η εισαγωγή και ο έλεγχος του πολύτιμου μετάλλου έφερε πλούτο στο Μινωικό νησί. Η ίση απόσταση  από Συρία και Αίγυπτο, αλλά και ο δρόμος που εύκολα οδηγεί  στα Βαλκάνια,   Δούναβη και  Κεντρική Ευρώπη οδήγησε  εμπόρους  να εγκατασταθούν  στην  Κρήτη, και να θεμελιώσουν τον πρώτο εγγύς - ασιατικό πολιτισμό σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η Κρήτη συν τοις άλλοις, με το άφθονο νερό που τότε διέθετε χωρίς τεχνητή άρδευση παρείχε πρόσθετες ευκολίες, διαφορετικές  από τον ασιατικό  τρόπο παραγωγής.

Έτσι άρχισε  να θεμελιώνεται  μια  θεοκρατία εδώ μητρική, άγνωστη  μέχρι τώρα για την Ευρώπη.

Ναι, εκείνη η Κρήτη  ήταν ο πραγματικός  γεννήτορας του Ευρωπαϊκού πολιτισμού*.

Προανέφερα ότι  το μυστικό της αναπτυξιακής δύναμης του νησιού ήταν ο κασσίτερος.  Κνωσός, Μάλια στη  βόρεια Κρήτη· και στη νότια,  στην πεδιάδα της Μεσσαράς, τρία μίλια κοντά στη Φαιστό  μαζεύουν  όλα τα  πλούτη  και   χτίζουν και οικοδομούν.    Οικοδομούν μεγαλόπρεπα πολυόροφα ανάκτορα,  με πρότυπο την τεχνοτροπία της Αιγύπτου και Μεσοποταμίας.  Χτίζουν και απλά σπίτια για τον λοιπό λαό. Όλα όμως εξοπλισμένα με πρότυπο αρδευτικό-υδρευτικό σύστημα και πρωτόγνωρο αποχετευτικό. Σοφή αρχιτεκτονική οικοδομή των  χώρων ενδιαίτησης, ώστε με έξυπνη  εκμετάλλευση του προσανατολισμού, να παρέχεται  φυσικός κλιματισμός καλοκαίρι και  χειμώνα για μια ευχάριστη διαμονή.    Χτίζουν Πόλεις που αργότερα με κέντρο την Κνωσό αναπτύχτηκαν  σε δουλοκτητικό βασίλειο.  Εξαιρετικό διοικητικό σύστημα,  ενιαία οικονομική οργάνωση.

Γραφή απλοποιημένη  (γραμμική Α). Πληθυσμοί φόρου υποτελείς, λιθόστρωτοι  δρόμοι  κατασκευάζονται  για την μετακίνηση των πολιτών και   μεταφορά των εμπορευμάτων.

Μιλήσαμε για ανάκτορα. Το παλάτι στην Κνωσό  αντιπροσωπεύει οικοδομική κατασκευή όπως της Τροίας: Διάφορα οικοδομήματα έχουν χτιστεί  το ένα πάνω στο άλλο και οριζόντιες προσθήκες στο διάβα των αιώνων, το γιγαντώνουν. Μιλάμε για ένα κολοσσιαίο τριόροφο σύμπλεγμα σε  γήινο εμβαδόν 20 στρεμμάτων, προορισμένο για την   κατοικίας  του Μινωα. ( Μίνωας = Βασιλικός τίτλος όπως οι Φαραώ της Αιγύπτου). Εκατοντάδες είναι τα οικοδομήματα, τα χτισμένα γύρω από μια κεντρική εσωτερική αυλή. Στον κάτω όροφο, τα βασιλικά γραφεία  και θησαυροφυλάκια,  18 αποθήκες με γιγάντια πιθάρια και  εργαστήρια βασιλικά  ποικίλου προγραμματισμού.  Βασιλικό θέατρο με 500 θέσεις. Και μια γεωργία  σχεδιασμένη και προγραμματισμένη για το μέγιστο της απόδοσης  αλλά και για μια μακροπρόθεσμη επιβίωση.

Στα τέλη του μεσομινωικής εποχής  χάνονται όλα.  Τα Μινωικά  ανάκτορα  πυρπολούνται και καταστρέφονται.  Για την καταστροφή διάφορες αιτίες.  Εκτός από την επικρατούσα αιτία του  μεγάλου σεισμού προβάλλεται από τον  Borneman,  η πιθανότητα μιας  λαϊκής επαναστατικής εξέγερσης  κατά της καθεστηκυίας τάξης. Μάλιστα την εξέγερση την δικαιολογεί  σαν μια επαναστατική  συνέχεια -  ντόμινο  ταυτόχρονη με  λαϊκή   επανάσταση που έγινε στην  Αίγυπτο.

Αν αυτό ευσταθεί θα πρέπει λογικά να θεωρηθει  σαν η μεγαλύτερη και πρώτη γνωστή κοινωνική κρίση της αρχαιότητας στην Ευρώπη. Το βέβαιο πάντως είναι ότι από την κρίση αυτή δεν συνήλθε, δεν ανέρρωσε ποτέ η Κρήτη.

Προτού φτάσομε στην  ολέθρια πυρπόληση των ανακτόρων, καλό είναι να μπούμε για λίγο και στην τοπική κοινωνική ζωή εκείνης της εποχής. Η κοινωνία ήταν μητριαρχική, επηρεασμένη απο  την πρωτόγονη των Κυκλάδων, όπου εκεί η γυναίκα ήταν το κυρίαρχο φύλο μέχρι που την κατάκτησαν οι Έλληνες. Παρόμοια θέση είχε η γυναίκα στην Ασία η οποία όμως γρήγορα υποβιβάστηκε στην απάνθρωπη και σκληρή θέση που διατηρεί και σήμερα.

Στην Κρήτη όμως κατείχε  την πρώτη θέση,  θα έλεγα και την μοναδική στην ιστορία της ανθρωπότητας. Στις τοιχογραφίες της Κνωσού και στα χρυσά ιδιαίτερης τέχνης κοσμήματα που βρέθηκαν, θαυμάζεται η  κομψότητα, τα μοντέρνα επιμελημένα ενδύματα, οι εξώστηθες τουαλέτες, οι εφαρμοστές φούστες. Μα όχι μόνο στις κυρίες ευγενών αλλά και στις απλές γυναίκες τις εργαζόμενες, θαυμάζεται  η αισθητική και αρμονία. Και να σημειωθεί ότι υπήρχε ισότης  φύλου  στις αγροτικές εργασίες και στα αθλητικές παιδιές.  Η ομορφιά και η καλαισθησία ήταν κοινή για όλους. Άνδρες και γυναίκες.  Για την γυναίκα ήταν όμως μια εικόνα βράβευσης. Οργάνωση, εμπόριο, άθληση, κομψότητα, τέχνη  πλούτος· αυτή ήταν η Κρήτη. Και αν ήρθαν τα μετέπειτα δίσεκτα χρόνια, το κρητικό πνεύμα κατάφερε να αντλεί τα διδάγματα και τη δόξα του παρελθόντος, έτσι ώστε να μεταμορφώνει τον  οποιοδήποτε - βάρβαρο ή μη - αφέντη, σε  εφήμερο συγκάτοικο.

Τώρα όμως τι γίνεται;...

–––––––––

Βοηθήματα

1*) Ernest Boreman “Η Πατριαρχία”,  ΜΙΕΤ 2001

2) Πωλ Φωρ. “Καθημερινή Ζωή στην Κρήτη”. Ωκεανίς 1976

3) Θ. Δετοράκη “Ιστορία της Κρήτης”.

 


Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 575 επισκέπτες και κανένα μέλος