Προχθές ασχολήθηκα με την τακτοποίηση των βιβλίων μου. Όταν έβγαλα του τόμους της εγκυκλοπαίδειας για ξεσκόνισμα, μέτρησα 62 τόμους μαζί και 2 ακόμη  αφιερωμένους στην Ελλάδα. Στο τέλος, γύρισα και τους κοίταξα  όλους έτσι αραδιασμένους στα ράφια μιας μικρής βιβλιοθήκης - δημιουργήματος των χεριών μου...

Από το βιβλίο στο C.D.


Προχθές ασχολήθηκα με την τακτοποίηση των βιβλίων μου. Όταν έβγαλα του τόμους της εγκυκλοπαίδειας για ξεσκόνισμα, μέτρησα 62 τόμους μαζί και 2 ακόμη  αφιερωμένους στην Ελλάδα. Στο τέλος, γύρισα και τους κοίταξα  όλους έτσι αραδιασμένους στα ράφια μιας μικρής βιβλιοθήκης - δημιουργήματος των χεριών μου. Στ’ αυτιά μου ξαναντήχησε η φωνή ενός παλιού μου φίλου:  «Τι τους θέλεις όλους αυτούς; Μόνο σε ένα δισκάκι, άντε δύο το πολύ και έχεις όλη τη γνώση που χρειάζεσαι». Σε δυο δισκάκια! Μα εγώ, με τα βιβλία μου είμαι άρρωστος. Μοιράζομαι μέρος από τις στιγμές της ζωής μου σε κάθε άγγιγμα της σελίδας τους! Το δισκάκι δεν μου λέει τίποτα. Ή μάλλον  μου λέει, τον αγώνα που έκανε και κάνει ο άνθρωπος  για να φτάσει σ’ αυτή τη σημερινή συμπυκνωμένη τελειότητα, που ασφαλώς δεν είναι και το πέρας της αναζήτησης του πληρέστερου. Πρώτοι οι Σουμέριοι έφτιαξαν εκείνες τις πήλινες πλάκες. Στο φρέσκο τους πηλό, σφήνωναν μυτερά καλαμάκια ή ξυλάκια και έδιναν χαραγές και διάφορα συμβολικά σχήματα με τα οποία μιλούσαν. Μιλούσαν και μοιραζόντουσαν τη γνώση και τον πολιτισμό. Έτσι γεννήθηκε η Σφηνοειδής Γραφή, γύρω στην τρίτη χιλιετία προ Χριστού. Όλοι οι λαοί έχουν τα πάνω και τα κάτω τους. Έτσι όταν οι Σουμέριοι, αυτός ο περίφημος λαός της Μεσοποταμίας υποτάχτηκε στους Ακκάδιους, η γραφή δέχτηκε μια αναπροσαρμογή. Ένα λιθαράκι βελτίωσης. Μόλις τον 19ο μ.Χ. αιώνα  αποκρυπτογραφήθηκε από Γερμανούς και Βρετανούς ερευνητές.

Τα σύμβολα της γραφής ιερογλυφικά ή σφηνοειδή  αποδίδουν ιδέες και συλλαβές. Δεν έχουν ήχο.


Οι Φοίνικες την δεύτερη  προ Χριστού χιλιετία εφευρίσκουν το αλφάβητο κα τώρα η γραφή έχει και ήχο. Αργότερα οι Έλληνες προσθέτουν και τα φωνήεντα και έτσι τώρα η γραφή έχει και φωνή. Η Φοινικική πόλη Β(ύ)βλος χαρίζει και το όνομα της σε αυτό που λέμε από τα χρόνια εκείνα “Βιβλίο”.

Οι πήλινες πινακίδες εκείνα τα χρόνια σαν υλικό γραφής ήταν δημοφιλείς. Η πήλινη πινακίδα   αντέχει στο πέρασμα του χρόνου, ξεθάβεται σχεδόν ανέπαφη από τα γεωλογικά στρώματα του παρελθόντος, έρχεται στα χέρια μας και μας μιλά για Θεούς και  βασιλιάδες για μύθους και δοξασίες, για εμπορικές συναλλαγές, για γάμους και διαζύγια, για λεπτομέρειες τις αλλοτινής κοινωνικής ζωής. (ανακαλύψεις στη Νιπούρ). Είναι τοποθετημένες και φυλάσσονται ‘‘όρθιες’’ με καμάρι, στις βιβλιοθήκες των λαών της Μεσοποταμίας.  Αλλά και διευκρινίζεται ότι κάποιες, μερικές φορές «δεν μπορούν να σταθούν όρθιες» γι΄αυτό και είναι τοποθετημένες πλαγιαστά (Βιβλιοθήκη της Χαττούσας, πρωτεύουσας των Χετταίων, 150 χιλιόμετρα ανατολικά της Άγκυρας. Είναι εκείνη που σαν πρώτη βιβλιοθήκη  αναφέρεται).  Λογοτεχνικά έργα και νομοθεσίες θαμμένες έρχονται στο φως. (Νόμοι του Βαβυλώνιου Χαμουραμπί, το πρώτο λογοτεχνικό έργο και το ‘‘Έπος Γκιλγκαμές’’) .

Οι πήλινες πινακίδες όπως προανέφερα, είναι το αγαπημένο υλικό για γράψιμο στους λαούς της Μεσοποταμίας. Εχουν και το πλεονέκτημα της επιβίωσης από  την καταστροφική ορμή της πυρκαιάς, υστερούν όμως όσον αφορά την ογκώδη τους  αρχειοθέτηση. Τουναντίον τα άλλα υλικά γραφής, οι πάπυροι και οι περγαμηνές καίτοι ευάλωτα  στον χρόνο, στη φυσική καταστροφή και στην υγρασία,  παρέχουν πλεονεκτήματα στη χρησιμοποίηση, στη μεταφορά και στην αποθήκευση, γι΄αυτό γίνονται οι πάπυροι ιδιαίτερα αγαπητή και  βασική γραφική ύλη στους ΄Ελληνες. Ο πάπυρος στην Ελλάδα εισάγεται από την Αίγυπτο το 1200π.Χ.  Στην Αίγυπτο  είναι ιθαγενές φυτό.

Με μια δική τους τεχνική οι Αιγύπτιοι, από αυτόν φτιάχνουν χαρτί:  Δροσερές ζουμερές  λωρίδες από το φυτό στρώνονται  σε μια  σειρά, που επικαλύπτεται από άλλη    σε κάθετη προς την πρώτη διάταξη. Τα δύο στρώματα συμπιέζονται. Κολλώδης ουσία εκθλίβεται και συγκολλά το όλο κατασκεύασμα διαμορφώνοντας το σε φύλλο χαρτιού. Σ’ αυτό γράφουν με πένα και μελάνη και φυλάσσεται σε κυλίνδρους που μπορεί να έχουν μήκος από 3 μέχρι και 6 μέτρα. Η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας είχε 200.000 κυλίνδρους παπύρων μόνο από μια προσφορά του Ρωμαίου Αντωνίου στην Κλεοπάτρα. (Κατά κάποια πληροφορία τις είχε αφαιρέσει από την βιβλιοθήκη της Περγάμου).

Να σημειωθεί ότι  η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ήταν το καμάρι του πολιτισμού και της συγκέντρωσης της φιλοσοφίας των ιδεών. Εκεί ο εσωστρεφής κόσμος των ελληνικών Κρατών - Πόλεων παραχώρησε τη θέση του στη γέννηση του Ελληνιστικού πολιτισμού. Ενός πολιτισμού χωρίς γεωγραφικά όρια. 

Σε αντίθεση τώρα  με τον πάπυρο οι περγαμηνές γίνονται από δέρμα που υποβάλλεται σε ειδική κατεργασία. Και πήραν το όνομά τους από την Αρχαία Πέργαμο.

Το ερώτημα που προβάλλεται είναι το πως μπόρεσαν και μαζεύτηκαν τα τόσα βιβλία σε αυτές τις βιβλιοθήκες. Σε αυτό βρίσκομε την απάντηση πάλι στις πήλινες πινακίδες. Το δηλώνει ο  Ασσουρμπανιμπάλ ηγέτης της Ασσυρίας στα έτη 668-667π.Χ. «Λεηλατώντας τις  ξένες βιβλιοθήκες  μετά από κατακτητικούς πολέμους». (π.χ. της Βαβυλώνας κ.α.)

Να λοιπόν και που η λεηλασία του αλλότριου πολιτισμού και η οικειοποίηση δεν είναι νέο φρούτο της εποχής μας - θυμηθείτε το Βρετανικό μουσείο και το μουσείο τέχνης του Λούβρου.  Απλώς η εποχή μας βρήκε μιμητές και θαυμαστές - θυμηθείτε πάλι και την οικειοποίηση των Ελληνικών μνημείων της Ιωνίας και την σύγχρονη αρπαγή των θησαυρών  από το  μουσείο της Βαγδάτης

Και έπειτα μου λέτε πως οι δυτικοί λαοί δεν αγαπούν την Ελλάδα. Μωρέ την αγαπούν τόσο που τη βάζουν και στο σπίτι τους!


–––––––––––––

Βοηθήματα

1)”Ιστορία του Ελληνικού Έθνους’’  της Εκδοτικής.

2) ‘‘Ηροδότου Ιστορίαι’’ εκδ. Γκοβόστη 

3) ‘‘Ιστορία Ελληνικού Έθνους’’ Κ. Παπαρηγόπουλου εκδ.  Παυλίδου 1860

4) ‘‘Βιβλιοθήκες στον Αρχαίο Κόσμο’’. L. Casson. εκδ.Μ.Ι.ΕΤ 

 


Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 347 επισκέπτες και κανένα μέλος